Houtrook, wat is dat?

Wat waarschijnlijk iedereen al weet is dat wanneer je hout verbrandt, er rook zal ontstaan. Maar wat is houtrook en uit welke elementen bestaat het? De uitstoot van deze gassen zou schadelijk zijn voor het welzijn van mens en dier en daarom zijn veel partijen hier tegen. Maar wat zit er in houtrook dat het schadelijk maakt?

Het vocht zal als eerste verdampen als het hout wordt aangestoken, dit gebeurt ongeveer tussen de 50 en 100 graden Celsius. Er zal brandbaar gas ontstaan in het hout wanneer de temperatuur ongeveer 150 graden Celsius is. Vuur ontstaat vervolgens als de temperatuur de 400 graden Celsius heeft bereikt. Als de gassen in het hout vlam vatten en ze in contact komen met de lucht die in de verbrandingsruimte aanwezig is, zal er vuur ontstaan. Zuurstof is een essentieel element om vuur te laten ontstaan. Waterstof is één van de honderden brandbare elementen in houtrook. Er ontstaat water als zuurstof met waterstof ‘verbrandt’. Alleen bij deze reactie komt weliswaar warmte vrij, maar is de verbranding onzichtbaar doordat de vlam kleurloos is. Het product dat ontstaat bij deze verbranding valt onder de groep ‘houtrook’, maar de houtrook is transparant, geheel geurloos en kleurloos. Als het buiten wat kouder is, kan er witte nevel waarneembaar zijn doordat er condensatie plaatsvindt van de waterdamp. Als deze nevel na een paar meter kleurloos in de atmosfeer oplost, hebben we te maken met waterdamp. Zo kan er uit koeltorens veel waterdamp komen. In de media wordt dit vaak onterecht gevisualiseerd als de ongewenste uitstoot van gassen, terwijl het alleen maar waterdamp is.

Uit welke chemische verbindingen bestaat houtrook?

Er zitten nauwelijks zuivere stoffen in houtrook. Dit kan te maken hebben met de verbindingen die vrijkomen uit het hout, de stoffen die in contact komen met de verbrandingslucht die zich in de verbrandingskamer bevindt en de stoffen die tegengekomen worden in de schoorsteen. Daarnaast veranderd de uitstoot in de dampkring de structuur van een groot aantal verbindingen als gevolg van chemische reacties, wisselingen in de temperatuur, turbulentie, adhesie, cohesie, wisselingen in druk, enzovoorts. Houtrook is daarom niet precies te omschrijven als een stof. Bovendien is het moeilijk om te bepalen wat de uitstoot is van de houtrook in de dampkring.

Houtrook bestaat voor 10 tot 20% uit zuurstof dat niet gebruikt wordt, voor ongeveer 70 tot 80% uit stikstof en daarnaast zit er nog een paar procent kooldioxide in. Wanneer hout niet helemaal droog is, komen er onverbrande gassen, koolstof, waterdamp, houtstof, as, teerdruppeltjes en ongeveer 1% verschillende chemische verbindingen vrij. Deze chemische verbindingen die uit de schoorsteen komen, kunnen zorgen voor milieuschade, gezondheidsklachten en overlast. Veel mensen merken de uitstoot op als ze een vreemde geur ruiken. Wanneer fijnstof (enorm kleine deeltjes stof) zich verspreidt in de lucht en mensen hier aan blootgesteld worden, merken mensen die hier gevoelig voor zijn dit direct. De uitstoot van kooldioxide die uitgestoten wordt door de verbranding van biomassa (resten van bomen en planten waar energie mee opgewekt wordt) in verwarmingssystemen is tot nu toe positief.


Foto: Waldor Haarden en Kachels

Fijnstof

De deeltjes die niet in de aslade achterblijven bij een verbranding, maar zich in de atmosfeer verspreiden, worden vliegstof genoemd. Roet, vliegstof en andere uiterst kleine deeltjes stof die zich verspreiden in de lucht worden fijnstof genoemd. Om de schadelijkheid van fijnstof te bepalen, wordt er gekeken naar de grote van deze deeltjes. Als fijnstof een PM van 10 heeft, wil dit zeggen dat het deeltje 10 micrometer is. Dit wordt als een groot deeltje gezien en die zijn niet gevaarlijk. Fijnstof met een PM van 2,5 of zelfs 0,1 zijn wel gevaarlijk, omdat ze zo klein zijn dat ze in het bloed kunnen worden opgenomen via de longen en daar beschadigingen aan kunnen brengen. In Nederland is fijnstof in meer dan 50% van de gevallen een natuurlijke stof, zoals zand of zout.

Fijnstof komt niet alleen vrij bij de verbranding van hout. Vervoersmiddelen zoals vrachtwagens en auto’s stoten ook ontzettend veel gassen uit. Fijnstof komen we ook tegen in woningen door onder andere kaarsen of elektrische apparaten. Ook wanneer het lekker weer is en we weer gaan barbecueën, komt er erg veel fijnstof vrij. Dit ontstaat bijvoorbeeld door de verbranding van een biefstukje. Zo kunnen we erg genieten van een barbecue, maar realiseren we ons niet dat het ook schade toe kan brengen.

Heb je nog vragen over houtrook? Voor meer informatie kan je altijd terecht bij één van de Premium Partners bij jou in de buurt!

  • Vond je dit artikel nuttig?
  • Ja   Nee

Nog steeds hulp nodig? Neem contact met ons op!

Wat vind jij van Kachels.nl? Wij zijn benieuwd naar jouw mening!